Impostersyndroom overwinnen als startende projectmanager

Het is heel normaal om last te krijgen van het impostersyndroom wanneer je nieuw bent in een rol. Uit het EDN Imposter Syndrome Report blijkt zelfs dat 53% van de mensen maandelijks stress, angst of burn-out ervaart als gevolg van het impostersyndroom. Het rapport noemt drie belangrijke oorzaken:

• Onvoldoende training
• Werken onder hoge druk
• Het gevoel overwerkt te zijn

Dit zijn stuk voor stuk herkenbare situaties voor startende projectmanagers. Factoren zoals het omgaan met grote verantwoordelijkheid, het aansturen van diverse teams en het managen van verwachtingen zonder veel ervaring kunnen dat gevoel van 'door de mand vallen' versterken.

Wat is het impostersyndroom?

Het impostersyndroom is een psychologisch fenomeen waarbij je twijfelt aan je eigen kunnen, ondanks duidelijk bewijs van je succes. Mensen die hiermee te maken hebben, voelen zich vaak een bedrieger of denken dat ze hun positie niet verdienen. Dat terwijl het meestal gaat om gedreven mensen die hard hebben gewerkt om te komen waar ze nu staan.

Hoe overwin je het impostersyndroom als startende projectmanager?

Het impostersyndroom kan in elk vakgebied voorkomen, maar komt vooral veel voor in functies met hoge druk of tijdens carrièreovergangen, zoals de stap naar projectmanager. Het goede nieuws: dit gevoel is goed te hanteren. Met de juiste aanpak kun je leren je eigen waarde te zien en je zelfvertrouwen op te bouwen.

Herken en herformuleer negatieve gedachten

Twijfels zoals je ongeschikt voelen of bang zijn om te falen, kunnen je zelfvertrouwen flink ondermijnen. Door je als projectmanager bewust te worden van deze patronen, kun je ze ter discussie stellen en nagaan of ze gebaseerd zijn op angst of op feiten. Richt je niet op vermeende tekortkomingen, maar op bewijs van je competentie: eerdere successen of positieve feedback. Door negatieve gedachten anders te leren bekijken, bevorder je een groeimindset en vergroot je je zelfvertrouwen. Zo kun je gedachten als "Ik ben slecht in vergaderingen leiden" vervangen door "Ik word beter bij elke vergadering die ik leid."

Houd successen bij en vier ze

Je successen bijhouden en vieren is een krachtige manier om het impostersyndroom tegen te gaan: het geeft je tastbaar bewijs van wat je bereikt hebt en kunt. Door afgeronde mijlpalen en positieve feedback vast te leggen, creëer je een herinnering aan je kwaliteiten waar je op kunt terugvallen als de twijfel toeslaat. Kleine overwinningen vieren, zelfs de kleinste stapjes, helpt om de focus te verleggen van vermeende tekortkomingen naar voortdurende groei. Door successen te delen met je team of via persoonlijke reflectie, ontwikkel je de gewoonte om te focussen op wat goed gaat in plaats van op tegenslagen.

Zoek steun en vraag om feedback

Steun en feedback zoeken helpt startende projectmanagers om perspectief te krijgen en vertrouwen op te bouwen in hun kunnen. Door te praten met collega's, mentoren of vakgenoten die je vertrouwt, kun je je onzekerheden delen en ontdekken dat je niet de enige bent die zich zo voelt. Actief feedback vragen aan teamleden of leidinggevenden kan ook veel opleveren. Constructieve feedback laat zien waar je sterk in bent en waar je kunt groeien. Dat bevestigt niet alleen je vaardigheden, maar versterkt ook het vertrouwen binnen je team. Je laat immers zien dat je openstaat om te leren.

Richt je op groei en leren

Door je te richten op groei en leren, verschuift de focus van perfectie naar vooruitgang. Wanneer je je rol als projectmanager ziet als een traject van voortdurende ontwikkeling in plaats van de verwachting dat je meteen alles moet kunnen, kun je uitdagingen ombuigen tot kansen om je vaardigheden te ontwikkelen. Een groeigerichte mindset helpt je ook veerkrachtig om te gaan met tegenslagen. Als je beseft dat fouten een normaal onderdeel zijn van leren, kun je je werk benaderen met minder faalangst en meer nieuwsgierigheid. Actief leermogelijkheden opzoeken via trainingen, praktijkervaring of mentoring bouwt je competenties geleidelijk op.

Deel kennis en help anderen

Door kennis te delen en anderen te helpen versterk je je expertise en krijg je meer vertrouwen in je eigen kunnen. Als projectmanager helpt het om tijd vrij te maken voor het begeleiden of ondersteunen van teamleden. Het herinnert je aan de vaardigheden en kennis die je hebt opgebouwd en de waarde die je toevoegt. Dit proces maakt vaak duidelijk hoeveel je eigenlijk al weet, wat zelftwijfel vermindert en je gevoel van eigenwaarde vergroot. Daarnaast geeft anderen helpen een gevoel van betekenis en benadrukt het je rol als leider. Door je te richten op de ontwikkeling van je team, verleg je de aandacht van je eigen onzekerheden naar het gezamenlijke succes.

Vergroot je zelfvertrouwen met PRINCE2®

Het behalen van een erkende kwalificatie zoals PRINCE2® Project Management of PRINCE2 Agile vergroot je zelfvertrouwen en bevestigt je kennis. Met de juiste vaardigheden en kennis om projecten en je team effectief aan te sturen, sta je steviger in je schoenen en kun je negatieve gedachten die tot het impostersyndroom leiden makkelijker van je afzetten.

Ontdek meer over onze PRINCE2 Project Management- en PRINCE2 Agile-trainingen.